آیه ۷۶ سوره ص

آیه ۷۶ سوره ص

مشخصات قرآنی
نام سوره	ص
تعداد آیات سوره	۸۸
شماره آیه	۷۶
شماره جزء	۲۳
شماره حزب	۹۲
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۷۶ سوره ص هفتاد و ششمین آیه از سی و هشتمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. آیه به مقایسه ابلیس میان خلقت خودش و انسان اشاره دارد.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ ۖ خَلَقْتَنِي مِنْ نَارٍ وَخَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«گفت: من از او بهتر هستم، مرا از آتش آفریده‌ای و او را از گل آفریده‌ای»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«گفت من بهتر از او هستم، [چرا] که مرا از آتش آفریده‌ای و او را از گل آفریده‌ای‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در اینجا به پاسخ ابلیس به خداوند و مقایسه‌ای که انجام داد؛ اشاره کرده و می‌گوید: «گفت: من از او (آدم) بهترم، چرا که مرا از آتش آفریده‌ای و او را از گِل!» به گزارش مکارم، این پاسخ ابلیس دارای سه مقدمه بود: نخست آنکه من از آتش آفریده شده‌ام و او از گِل که این بیان یک واقعیت بود. دوم آنکه آنچه از آتش آفریده شده، از آنچه از خاک آفریده شده برتر است. سوم اینکه هرگز نباید به موجود اشرف دستور داد که در برابر غیر اشرف سجده کند!! درحالیکه اشتباه ابلیس در بیان دو مقدمه اخیر بود. چراکه اولا انسان تنها از خاک نبود، بلکه عظمتش به خاطر روح الهی بود که در او دمیده شده بود. دوم آنکه خاک نه تنها از آتش پایین‌تر و کم‌تر نیست؛ بلکه به مراتب بالاتر از آن است و سوم آنکه اینجا مسئله، مسئله دستور و اطاعت از فرمان پروردگار مطرح بود و همه مخلوقات و بندگان او باید سر به فرمان او و مطیع امرش باشند. خلاصه آنکه استدلال ابلیس سراسر به کفر انجامید و عامل گمراهی او صفات زشتی مانند خودخواهی، غرور، جهل و حسد بود.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره ص، سی و هشتمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، سی و هشتمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره قمر و پیش از سوره اعراف نازل شد. این سوره را مکی دانسته‌اند. در سوره ص، دو یا یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند. آیه ۲۴ این سوره سجده مستحب دارد.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.