آیه ۱۶ سوره رعد: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات آیه}} | {{جعبه اطلاعات آیه}} | ||
'''آیه ۱۶ سوره رعد''' شانزدهمین [[آیه]] از سیزدهمین [[سوره]] [[قرآن]] است و در [[مکی]] یا [[مدنی]] بودن آن اختلاف وجود دارد. | '''آیه ۱۶ سوره رعد''' شانزدهمین [[آیه]] از سیزدهمین [[سوره]] [[قرآن]] است و در [[مکی]] یا [[مدنی]] بودن آن اختلاف وجود دارد. در این آیه باور اشتباه [[مشرکان]] درباره وجود [[خداوند]] مورد انتقاد و نکوهش قرار گرفته است. | ||
== متن == | == متن == | ||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
== محتوا == | == محتوا == | ||
[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]] از مفسران شیعه | [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]] از مفسران شیعه گزارش میکند: این آیه باور اشتباه مشرکان درباره وجود خداوند را اینگونه مورد نکوهش قرار داده است: «بگو چه کسی [[پروردگار]] آسمانها و زمین است؟ بگو «[[الله]]!» (سپس) بگو آیا اولیا (و خدایانی) غیر از او برای خود برگزیدهاید که (حتی) مالک سود و زیان خود نیستند (تا چه رسد به شما) بگو آیا نابینا و بینا یکسان است؟ یا ظلمتها و نور برابرند؟ آیا آنها شریکانی برای خدا قرار دادند بخاطر اینکه آنان همانند خدا آفرینشی داشتند و این آفرینشها بر آنها مشتبه شد؟! بگو خدا [[خالق]] همه چیز است و او است یکتا و پیروز!» به گزارش مکارم، [[قرآن]] در آیه موردبحث، با طرح پرسش و پاسخی با [[پیامبر اسلام]] و آوردن دو مثال روشن، وضع افراد [[مؤمن]] و [[مشرک]] را با یکدیگر مقایسه و مشخص میکند. قرآن در اینجا ابتدا از طریق [[ربوبیت]] خدا و توانایی او بر دفع [[شرور]] و بدیها [[وجدان]] مشرکان را نسبت به این مسئله بیدار میکند و سپس با بیان این مطلب که این خدایانی که شما میپرستید؛ حتی مالک سود و زیان خویش نیستند؛ آنها را از پرستش [[بتها]] و خدایان ساختگی پرهیز و هشدار میدهد. در پایان آیه نیز بر [[خالقیت]] الله و یگانگی او و [[قهار|قهاریتش]] تأکید میشود.<ref>{{پک|مکارم شیرازی|۱۳۷۴|ک=تفسیر نمونه|ص=۱۵۹-۱۶۱|ج=۱۰}}</ref> | ||
== شأن نزول و ترتیب == | == شأن نزول و ترتیب == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۸
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | رعد | ||||
| تعداد آیات سوره | ۴۳ | ||||
| شماره آیه | ۱۶ | ||||
| شماره جزء | ۱۳ | ||||
| شماره حزب | ۵۰ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۱۶ سوره رعد شانزدهمین آیه از سیزدهمین سوره قرآن است و در مکی یا مدنی بودن آن اختلاف وجود دارد. در این آیه باور اشتباه مشرکان درباره وجود خداوند مورد انتقاد و نکوهش قرار گرفته است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
قُلْ مَنْ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ ۚ قُلْ أَفَاتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ لَا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَلَا ضَرًّا ۚ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَىٰ وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ ۗ أَمْ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ خَلَقُوا كَخَلْقِهِ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْ ۚ قُلِ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«بگو: چه کسي پروردگار آسمانها و زمين است؟ در (پاسخ آنان)، بگو: «الله» بگو: آيا جز خدا دوستاني گرفتهاید که براي خودشان سود و زياني ندارند؟ بگو: آيا کور و بينا برابرند؟ آيا تاريکيها و روشني برابرند؟ آيا شريکاني براي خدا قائل ميشوند که همچون آفريدگان او (چيزي را) آفريده باشند و آنگاه کار آفرينش بر آنها مشتبه شده باشد؟ بگو: خداوند آفرينندۀ همه چيز و يگانهي قهار است»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«بگو [و بپرس] پروردگار آسمانها و زمین کیست؟ بگو خداوند است بگو پس آیا در برابر او سرورانی برای خود میگیرید و میپرستید که برای خویشتن هم اختیار سود و زیانی ندارند؟ بگو آیا نابینا و بینا برابر است، یا آیا تاریکیها و روشنایی برابر است، یا شریکانی برای خداوند قائلند که همانند آفرینش او آفریدهاند، و آفرینش [ها] بر آنان مشتبه شده است؟ بگو خداوند آفریدگار هر چیز است و او یگانه قهار است»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: این آیه باور اشتباه مشرکان درباره وجود خداوند را اینگونه مورد نکوهش قرار داده است: «بگو چه کسی پروردگار آسمانها و زمین است؟ بگو «الله!» (سپس) بگو آیا اولیا (و خدایانی) غیر از او برای خود برگزیدهاید که (حتی) مالک سود و زیان خود نیستند (تا چه رسد به شما) بگو آیا نابینا و بینا یکسان است؟ یا ظلمتها و نور برابرند؟ آیا آنها شریکانی برای خدا قرار دادند بخاطر اینکه آنان همانند خدا آفرینشی داشتند و این آفرینشها بر آنها مشتبه شد؟! بگو خدا خالق همه چیز است و او است یکتا و پیروز!» به گزارش مکارم، قرآن در آیه موردبحث، با طرح پرسش و پاسخی با پیامبر اسلام و آوردن دو مثال روشن، وضع افراد مؤمن و مشرک را با یکدیگر مقایسه و مشخص میکند. قرآن در اینجا ابتدا از طریق ربوبیت خدا و توانایی او بر دفع شرور و بدیها وجدان مشرکان را نسبت به این مسئله بیدار میکند و سپس با بیان این مطلب که این خدایانی که شما میپرستید؛ حتی مالک سود و زیان خویش نیستند؛ آنها را از پرستش بتها و خدایان ساختگی پرهیز و هشدار میدهد. در پایان آیه نیز بر خالقیت الله و یگانگی او و قهاریتش تأکید میشود.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره رعد، سیزدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نود و ششمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره محمد و پیش از سوره الرحمن نازل شد. از مجموع آیات در مدنی یا مکی بودن این سوره، اختلاف نظر وجود دارد. در سوره رعد، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند. آیه ۲۸ سوره رعد، دارای سجده مستحب است.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۹: ۲۶.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۱: ۴۱۱.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۵۱.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۵۱.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۰: ۱۵۹-۱۶۱.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره رعد»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۹۰۶.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
