آیه ۴۸ سوره شوری

آیه ۴۸ سوره شوری

مشخصات قرآنی
نام سوره	شوری
تعداد آیات سوره	۵۳
شماره آیه	۴۸
شماره جزء	۲۵
شماره حزب	۹۸
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۴۸ سوره شوری چهل و هشتمین آیه از چهل و دومین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. در آیه بر این مسئله که وظیفه پیامبر تنها ابلاغ است و او مراقب و نگاهبان انسان‌ها نیست تأکید شده و سپس در ادامه آیه انسان‌هایی که در برابر نعمت‌های الهی ناسپاس هستند، مورد نکوهش قرار می‌گیرند.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 فَإِنْ أَعْرَضُوا فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا ۖ إِنْ عَلَيْكَ إِلَّا الْبَلَاغُ ۗ وَإِنَّا إِذَا أَذَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا ۖ وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ فَإِنَّ الْإِنْسَانَ كَفُورٌ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«پس اگر روی بگردانند تو را بر آنان نگهبان نفرستاده‌ایم، بر تو ابلاغ پیام باشد و بس هنگامیکه ما از جانب خویش لطف و مرحمتی به انسان برسانیم به آن شاد می‌شود و اگر بلا و مصیبتی به خاطر کارهایی که کرده است به او برسد، آنگاه انسان ناسپاس است»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«پس اگر رویگردان شدند بدان که تو را نگهبان ایشان نفرستاده‌ایم، بر تو جز پیام‌رسانی نیست، و ما چون از جانب خویش به انسان رحمتی بچشانیم، به آن شاد شود، و اگر به خاطر کار و کردار پیشینشان به ایشان بلایی رسد، آنگاه است که انسان ناسپاس است‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در ابتدای این آیه برای دل‌داری پیامبر اسلام به او چنین می‌گوید: «اگر آنها روی‌گردان شوند غمگین مباش، ما تو را مسئول حفظ آنان از انحراف به طور اجبار قرار نداده‌ایم. وظیفه تو تنها ابلاغ رسالت الهی است. (خواه پذیرا شوند و خواه نشوند.) هنگامی که ما به انسان رحمتی از ناحیه خود می‌چشانیم؛ حالت غرور و غفلت به او دست می‌دهد و از یاد خدا غافل می‌گردد و هنگامی که بلایی به خاطر اعمالی که انجام داده، دامانش را بگیرد، انسان به کفران می‌پردازد.» به گزارش مکارم، انسان‌های ناسپاس و کافر، این چنین هستند که نه از طریق نعمت‌های الهی و شکر آنها و نه از طریق مجازات‌هایی که به خاطر گناهان‌شان دامنگیرشان شده بیدار می‌شوند و نه دعوت پیامبر در آنها اثر می‌گذارد. لذا به پیامبر گفته شده است که تو وظیفه‌ات را انجام داده‌ای؛ پس دیگر نگران و اندوهگین نباش.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره شوری، چهل و دومین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، شصت و دومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره فصلت و پیش از سوره زخرف نازل شد. از مجموع آیات این سوره، چهار آیه (۲۳، ۲۴، ۲۵ و ۲۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند. در سوره شوری، هشت آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.