| مسابقه دانشدخت | |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
آیه ۱۵ سوره احزاب
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | احزاب | ||||
| تعداد آیات سوره | ۷۳ | ||||
| شماره آیه | ۱۵ | ||||
| شماره جزء | ۲۱ | ||||
| شماره حزب | ۸۴ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۱۵ سوره احزاب پانزدهمین آیه از سی و سومین سوره قرآن است و از آیات مدنی آن بهشمار میآید. در این آیه به عهد و پیمانی که مردم مدینه و منافقان با پیامبر اسلام بسته بودند، تذکر و تأکید شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَلَقَدْ كَانُوا عَاهَدُوا اللَّهَ مِنْ قَبْلُ لَا يُوَلُّونَ الْأَدْبَارَ ۚ وَكَانَ عَهْدُ اللَّهِ مَسْئُولًا
![]()
![]()
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و آنان پیش از این با خداوند پیمان بسته بودند که پشت به دشمن نکنند، و عهد و پیمان خدا بازخواست دارد»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و همینان بودند که پیشترها با خداوند پیمان بسته بودند که [پایداری ورزند و] پشت نکنند، و پیمان الهی بازخواست دارد»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه منافقان را محاکمه کرده و عهد و پیمانی را که با پیامبر بسته بودند، به آنان یادآوری شده است: «آنها قبل از این با خدا عهد کرده بودند که پشت به دشمن نکنند و عهد الهی مورد سؤال قرار خواهد گرفت [و در برابر آن مسئولند].» مکارم در تفسیر آیه و درباره اینکه منظور از این عهد و پیمان چیست؟ بعضی گفتهاند: منظور از این عهد و پیمان همان تعهدی است که طایفه «بنی حارثه» در روز جنگ احد با خدا و پیامبر کردند؛ در آن هنگام که تصمیم به مراجعت از میدان گرفتند و بعد پشیمان شدند، عهد بستند که دیگر هرگز گرد این امور نروند، اما همانها در میدان جنگ احزاب باز به فکر پیمانشکنی افتادند. بعضی نیز آن را اشاره به عهدی میدانند که در جنگ بدر یا در عقبه قبل از هجرت پیامبر با او بستند. ولی به نظر میرسد که آیه فوق مفهوم وسیع و گستردهای دارد که هم این عهد و پیمانها و هم سایر عهد و پیمانهای آنها را شامل میشود. لذا اصولاً هر کسی ایمان میآورد و با پیامبر بیعت میکند؛ این عهد را با او بسته که از اسلام و قرآن تا سر حد جان دفاع کند. به باور مکارم، تکیه بر عهد و پیمان در اینجا به خاطر این است که حتی عرب جاهلی به مسئله عهد و پیمان احترام میگذاشت، چگونه ممکن است کسی بعد از ادعای اسلام، پیمان خود را زیر پا بگذارد؟[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره احزاب، سی و سومین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نودمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره آلعمران و پیش از سوره ممتحنه نازل شد. این سوره را مدنی دانستهاند. در سوره احزاب، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۵: ۱۶۱.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۶: ۴۲۳.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۱۹.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۱۹.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۷: ۲۳۰-۲۳۱.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره احزاب»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۷۴۵.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.