آیه ۲۱ سوره سبأ
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | سبأ | ||||
| تعداد آیات سوره | ۵۴ | ||||
| شماره آیه | ۲۱ | ||||
| شماره جزء | ۲۲ | ||||
| شماره حزب | ۸۶ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۲۱ سوره سبأ بیست و یکمین آیه از سی و چهارمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. در آیه به مسئله آزادی انسان در برابر وسوسههای شیطان اشاره شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَمَا كَانَ لَهُ عَلَيْهِمْ مِنْ سُلْطَانٍ إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُؤْمِنُ بِالْآخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْهَا فِي شَكٍّ ۗ وَرَبُّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ حَفِيظٌ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و او را بر آنان هیچ سلطهای نبود تا کسی را که به آخرت ایمان میآورد از کسی که او از آن در شک است باز شناسانیم، و پروردگار تو بر همه چیز مراقب و نگهبان است»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و او [شیطان] را بر آنان سلطهای نبود، مگر آنکه سرانجام کسی را که به آخرت ایمان دارد، از کسی که از آن شک دارد، باز شناسانیم، و پروردگارت بر همه چیز نگهبان است»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: آیه موردبحث، به دو موضوع عدم تسلط شیطان بر انسان و هدف از آزادی انسان در برابر او پرداخته و چنین میگوید: «او سلطه بر آنها نداشت و هدف از آزادی شیطان در وسوسههایش این بود که مؤمنان به آخرت از آنها که در شک هستند شناخته شوند و پروردگار تو حافظ و نگاهبان همه چیز است.» به گزارش مکارم، این آیه دو مطلب را تبیین میکند: نخست اینکه شیطان تا انسان خودش نخواهد بر او تسلطی پیدا نمیکند و اگر انسان به او اجازه ورود به او بدهد، با وسوسههایش کافران را رها نکرده و سعی در محکمتر کردن تسلط خویش مینماید. مطلب دوم آنکه هدف از آزادی و اختیار انسان در زندگی و در دنیا به این خاطر است که مؤمنان راستین از افراد شکاک و کافر نسبت به آخرت بازشناخته شوند تا در نتیجه هر کس بر اساس آنچه عمل کرده است، جزای اعمال خود را دریافت کند. در پایان آیه نیز این مسئله تذکر داده میشود که خداوند بر همه چیز آگاه است و همه اعمال و نیتهای انسانها در نزد او محفوظ و ثبت شده است و در قیامت به حسابرسی آنها میپردازد.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره سبأ، سی و چهارمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و هشتمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره لقمان و پیش از سوره زمر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه (آیات ۶ و ۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند. در سوره سبأ، یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۵: ۲۰۲.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۶: ۵۴۲.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۳۰.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۳۰.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۸: ۷۳-۷۵.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره سبأ»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۹۱۵.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
