آیه ۱۶ سوره سبأ
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | سبأ | ||||
| تعداد آیات سوره | ۵۴ | ||||
| شماره آیه | ۱۶ | ||||
| شماره جزء | ۲۲ | ||||
| شماره حزب | ۸۶ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۱۶ سوره سبأ شانزدهمین آیه از سی و چهارمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. آیه به سرانجام قوم سبأ اشاره دارد.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنَاهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَأَثْلٍ وَشَيْءٍ مِنْ سِدْرٍ قَلِيلٍ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«اما آنان روی گرداندند، پس سیلی ویرانگررا بر آنان فرستادیم و باغهای ایشان را به باغهای تلخ و درختهای شورهگز و اندکی درخت کنار مبدّل ساختیم»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«ولی رویگردان شدند، آنگاه بر آنان سیل بنیانکن را روانه کردیم، و به جای آن دو بوستانشان دو بوستان دارای میوههای ناگوار و درخت گز و اندکمایهای از درخت سدر جانشین کردیم»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: آیه موردبحث عاقبت کار قوم سبأ را چنین بیان کرده است: «اما آنها (از خدا) روی گردان شدند، و ما سیل ویرانگر را بر آنها فرستادیم و دو باغ (پر برکت) شان را به دو باغ (بیارزش) با میوههای تلخ و درختان شورهگز و اندکی درخت سدر مبدل ساختیم!» به گزارش مکارم، قوم سبأ به خاطر ناشکری و کفران نعمت گرفتار عذاب الهی شدند و بر اثر سیلاب سخت و ویرانگری که در آنجا جاری شد، باغهای پربرکت آنان تبدیل به باغهایی بی ارزش و درختان تلخ و اندک درختان سدر گردید. به گفته مکارم، «عرم» در اصل از «عرامة» به معنی خشونت و کج خلقی و سختگیری است و توصیف سیلاب به آن اشاره به شدت خشونت و ویرانگری آن است و تعبیر به" سَیْلَ الْعَرِمِ" نیز به اصطلاح از قبیل اضافه موصوف به صفت است. همچنین واژه «اکل» به معنی هر گونه ماده خوراکی است و «خمط» به معنی گیاه تلخ است. در لغت «اثل» نیز به معنای درخت «شوره گز» آمده است.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره سبأ، سی و چهارمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و هشتمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره لقمان و پیش از سوره زمر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه (آیات ۶ و ۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند. در سوره سبأ، یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۵: ۲۰۰.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۶: ۵۴۲.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۳۰.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۳۰.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۸: ۵۹-۶۰.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره سبأ»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۹۱۵.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
