آیه ۳ سوره سبأ
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | سبأ | ||||
| تعداد آیات سوره | ۵۴ | ||||
| شماره آیه | ۳ | ||||
| شماره جزء | ۲۲ | ||||
| شماره حزب | ۸۶ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۳ سوره سبأ سومین آیه از سی و چهارمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. آیه به مسئله معاد اشاره دارد و برطرف شدن شبهات آن را باور به علم بیپایان الهی دارد.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَا تَأْتِينَا السَّاعَةُ ۖ قُلْ بَلَىٰ وَرَبِّي لَتَأْتِيَنَّكُمْ عَالِمِ الْغَيْبِ ۖ لَا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِي السَّمَاوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ وَلَا أَصْغَرُ مِنْ ذَٰلِكَ وَلَا أَكْبَرُ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُبِينٍ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و کافران گفتند: قیامت به سراغ ما نخواهد آمد، بگو: آری! سوگند به پروردگارم، به یقین به سراغتان خواهد آمد، (پروردگار که) دانای غیب است به اندازهی ذرهای در آسمانها و نه در زمین از او نهان نمیماند، و نه کمتر از آن و نه بزرگتر از آن چیزی نیست مگر آنکه در کتابی روشن (ثبت) است»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و کافران گویند قیامت برای ما فرا نمیرسد، بگو چرا، سوگند به پروردگارم که بیشبهه به شما فرا میرسد، همو که دانای نهان است، و هم سنگ ذرهای در آسمانها و زمین از او پنهان نیست، نیز چیزی کوچکتر از این و نه بزرگتر نیست مگر آنکه در کتابی مبین [ثبت] است»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: آیه موردبحث در مسئله معاد و گفتار کافران درباره آن چنین میگوید: «کافران گفتند: قیامت هرگز به سراغ ما نخواهد آمد، بگو آری به پروردگارم سوگند که به سراغ همه شما خواهد آمد، خداوندی که از غیب آگاه است، و به اندازه سنگینی ذرهای در آسمانها و زمین از علم او دور نخواهد ماند و نه کوچکتر از آن و نه بزرگتر، مگر اینکه در کتاب مبین ثبت است.» به گزارش مکارم، این آیه ابتدا اشاره به قطعی و حتمی بودن وقوع روز قیامت اشاره دارد، درحالیکه کافران آن را مسئلهای بعید و بسیار دور میدانند. سپس خداوند را نسبت به زمان وقوع آن، عالم و آگاه دانسته و او را باخبر از همه امور پنهانی و غیب عالم معرفی میکند. در تفسیر عبارت «کتاب مبین» نیز برخی مفسران آن را «لوح محفوظ» دانستهاند که در حقیقت همان علم بیپایان خداوند است.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره سبأ، سی و چهارمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و هشتمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره لقمان و پیش از سوره زمر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه (آیات ۶ و ۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند. در سوره سبأ، یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۵: ۱۹۲.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۶: ۵۳۳.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۲۸.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۲۸.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۸: ۱۳-۱۵.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره سبأ»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۹۱۵.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
