آیه ۱۳ سوره سبأ
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | سبأ | ||||
| تعداد آیات سوره | ۵۴ | ||||
| شماره آیه | ۱۳ | ||||
| شماره جزء | ۲۲ | ||||
| شماره حزب | ۸۶ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۱۳ سوره سبأ سیزدهمین آیه از سی و چهارمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. موضوع آیه بیان تعدادی از خدمات و کارهایی است که جنیان برای سلیمان انجام میدادند.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ ۚ اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا ۚ وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«آنان هرچه سلیمان میخواست برایش درست میکردند از قبیل قلعهها و مجسمهها و کاسههای بزرگی چون حوضها و دیگهای ثابت ای آل داود! سپاسگزاری کنید که اندکی از بندگانم سپاسگزارند»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«[آنان] برای او هر چه میخواست از محرابها و نقش و نگارها و کاسههای بزرگ حوض مانند، و دیگدانهای استوار [و غیر قابل نقل] میساختند، [و گفتیم] ای خاندان داوود سپاس ورزید، و از بندگان من اندکی سپاسگزار هستند»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: آیه موردبحث، کارهایی را که جنیان برای سلیمان میکردند؛ چنین توصیف نموده است: «آنها هر چه سلیمان میخواست برایش درست میکردند، معبدها، تمثالها، ظروف بزرگ غذا همانند حوضها و دیگهای ثابت (که از بزرگی قابل حمل و نقل نبود، و به آنها گفتیم:) ای آل داود شکر (این همه نعمت را) بجا آورید، اما عده کمی از بندگان من شکرگزارند.» به گزارش مکارم، «محاریب» (جمع محراب) در لغت به معنی «عبادتگاه» یا «قصرها و ساختمانهای بزرگی» است که به منظور معبد ساخته میشود. «تماثیل» (جمع تمثال) هم به معنی نقش و عکس آمده و هم مجسمه. در اینکه این مجسمهها یا نقشها صورتهای چه موجوداتی و به چه منظور سلیمان دستور تهیه آنها را میداد؛ تفسیرهای مختلفی شده است: ممکن است اینها جنبه تزیینی داشته، همانگونه که در بناهای مهم قدیم بلکه جدید زمان ما نیز دیده میشود یا برای افزودن ابهت به تشکیلات او بوده است. «جفان» (جمع جفنه) نیز به معنی ظرفهای غذاخوری است و «جواب» (جمع جابیه) به معنی حوض آب است و از این تعبیر استفاده میشود که ظرفهای بسیار عظیم غذاخوری که هر کدام همچون حوضی بود، برای سلیمان تهیه میدیدند تا گروه بسیاری بتوانند اطراف آن بنشینند و از آن غذا بخورند. «قدور» (جمع قِدر) به معنی ظرفی است که غذا در آن طبخ میشود و «راسیات» (جمع راسیه) به معنی پا بر جا و ثابت است و در اینجا منظور دیگهایی است که از عظمت آن را از جا تکان نمیدادند.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره سبأ، سی و چهارمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و هشتمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره لقمان و پیش از سوره زمر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه (آیات ۶ و ۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند. در سوره سبأ، یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۲۵: ۱۹۸.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۶: ۵۴۲.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۴۲۹.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۴۲۹.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۸: ۳۸-۴۱.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره سبأ»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۹۱۵.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
