آیه ۳۱ سوره رعد
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | رعد | ||||
| تعداد آیات سوره | ۴۳ | ||||
| شماره آیه | ۳۱ | ||||
| شماره جزء | ۱۳ | ||||
| شماره حزب | ۵۱ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۳۱ سوره رعد سی و یکمین آیه از سیزدهمین سوره قرآن است و در مکی یا مدنی بودن آن اختلاف وجود دارد. این آیه پاسخ به بهانه جویانی است که نسبت به نبوت پیامبر اسلام ایراد میگیرند و با لجاجت خویش تسلیم حق نمیشوند.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَلَوْ أَنَّ قُرْآنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْأَرْضُ أَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتَىٰ ۗ بَلْ لِلَّهِ الْأَمْرُ جَمِيعًا ۗ أَفَلَمْ يَيْأَسِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنْ لَوْ يَشَاءُ اللَّهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيعًا ۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِينَ كَفَرُوا تُصِيبُهُمْ بِمَا صَنَعُوا قَارِعَةٌ أَوْ تَحُلُّ قَرِيبًا مِنْ دَارِهِمْ حَتَّىٰ يَأْتِيَ وَعْدُ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيعَادَ
![]()
![]()
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و اگر قرآني باشد که کوهها بدان به حرکت در آيند و يا زمين به وسيلهي آن پاره پاره گردد و يا مردگان بدان به سخن درآورده شوند (اين قرآن خواهد بود)، بلکه همۀ کارها در دست خداست آيا مؤمنان نميدانند که اگر خداوند ميخواست همۀ مردم را هدايت ميکرد؟ کافران پيوسته به سبب کاري که ميکنند دچار بلا و مصيبت کوبنده ميگردند يا آن بلا و مصيبت نزديک خانه آنها فرود ميآيد، تا آنگاه که وعدۀ خداوند فرا رسد، بيگمان خداوند خلاف وعده نميکند»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و اگر قرآنی بود که کوهها از [هیبت] آن به حرکت در میآمد و زمین میشکافت، یا مردگان با آن به سخن درمیآمدند [همین قرآن بود، و باز ایمان نمیآوردند]، آری سررشته کارها همه به دست خداست، آیا کسانی که ایمان آوردهاند نمیدانند که اگر خداوند میخواست همه مردم را هدایت میکرد، و به کافران همواره به خاطر کار و کردارشان عقوبتی هایل میرسد، یا به زودی به خانه [ شهر] آنان [فاتحانه] وارد شوی، تا آنکه وعده الهی فرارسد، که خداوند خلف وعده نمیکند»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: آیه در پاسخ به کسانی که نسبت به همه چیز ایراد میگیرند؛ چنین میگوید: «اگر بوسیله قرآن کوهها به حرکت در آیند و زمینها قطعه قطعه شوند، و بوسیله آن با مردگان سخن گفته شود (باز هم ایمان نخواهند آورد!) ولی همه آنها در اختیار خداست. آیا آنها که ایمان آوردهاند نمیدانند که اگر خدا بخواهد همه مردم را (به اجبار) هدایت میکند (اما هدایت اجباری سودی ندارد) و پیوسته مصائب کوبندهای بر کافران –بخاطر اعمالشان– وارد میشود یا به نزدیکی خانه آنها فرود میآید تا وعده (نهایی) خدا فرا رسد، خداوند در وعده خود تخلف نمیکند.» به گزارش مکارم، برخی از مردم و مشرکان لجوج فقط در پی ایراد گرفتن و بهانهجویی هستند؛ بنابر متن این آیه، اینگونه افراد اگر ببینند به وسیله قرآن کوهها حرکت میکنند و زمینها قطعه قطعه میشوند و به وسیله آن با مردگان سخن گفته میشود؛ باز هم ایمان نمیآورند. در ادامه آیه بر این مطلب تأکید میشود که خداوند اگر بخواهد همه را هدایت میکند؛ اما این هدایت اجباری هرگز خواسته او نیست و فایدهای نیز ندارد. لذا همواره خداوند هشدارهای خود را بر گروه کافران میفرستد تا وعده نهایی (برپایی قیامت) که خداوند هرگز خلف وعده نمیکند.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره رعد، سیزدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نود و ششمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره محمد و پیش از سوره الرحمن نازل شد. از مجموع آیات در مدنی یا مکی بودن این سوره، اختلاف نظر وجود دارد. در سوره رعد، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند. آیه ۲۸ سوره رعد، دارای سجده مستحب است.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۹: ۴۲.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۱: ۴۷۸.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۵۳.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۵۳.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۰: ۲۲۱-۲۲۳.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره رعد»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۹۰۶.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.