مسابقه دانش‌دخت
اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما می‌توانید در مسابقه مقاله‌نویسی دانش‌دخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهره‌مند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقه‌مندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد.
بدون تصویر

آیه ۴ سوره احزاب

از اسلامیکال
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آیه ۴ سوره احزاب
مشخصات قرآنی
نام سورهاحزاب
تعداد آیات سوره۷۳
شماره آیه۴
شماره جزء۲۱
شماره حزب۸۴
اطلاعات دیگر
{{{page}}}
{{{page}}}
آیه قبل
آیه بعد
{{{page}}}
{{{page}}}

آیه ۴ سوره احزاب چهارمین آیه از سی و سومین سوره قرآن است و از آیات مدنی آن به‌شمار می‌آید. در این آیه به چند ادعای باطل و خرافات بی‌اساس اشاره شده است.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:[۱][۲]

 مَا جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ ۚ وَمَا جَعَلَ أَزْوَاجَكُمُ اللَّائِي تُظَاهِرُونَ مِنْهُنَّ أُمَّهَاتِكُمْ ۚ وَمَا جَعَلَ أَدْعِيَاءَكُمْ أَبْنَاءَكُمْ ۚ ذَٰلِكُمْ قَوْلُكُمْ بِأَفْوَاهِكُمْ ۖ وَاللَّهُ يَقُولُ الْحَقَّ وَهُوَ يَهْدِي السَّبِيلَ آیهٔ ۴ از سورهٔ ۳۳ 

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]

«خداوند برای هیچ‌کس دو دل درونش قرار نداده است، و زنانتان را که مورد ظهار قرار می‌دهید مادرانتان قرار نداده، و پسر خواندگانتان را پسران شما نگردانده است این سخنی است که شما به زبان می‌گویید و خداوند حق می‌گوید و او به راه راست راهنمایی می‌کند»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]

«خداوند برای هیچ مردی دو دل در درونش ننهاده است، و همسرانتان را که با آنان ظهار می‌کنید مادر [حقیقی‌] شما نگردانده است، و پسر خواندگانتان را نیز فرزند [حقیقی‌] شما نگردانده است این سخن شماست که [ندانسته‌] به زبان می‌آورید، و خداوند حق را می‌گوید و به راه [راست‌] هدایت می‌کند»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در آیه چندین باور غلط را نقد کرده و آن را باطل اعلام می‌کند: «خداوند برای هیچ‌کس دو قلب در درون وجودش نیافریده و هرگز همسران‌تان را که مورد «ظهار» قرار می‌دهید مادران شما قرار نداده و [نیز] فرزندخوانده‌های شما را فرزند حقیقی قرار نداده است، این سخنی است که شما تنها به زبان خود می‌گوئید. [سخنی باطل و بی مآخذ] اما خداوند حق می‌گوید و به راه راست هدایت می‌کند.» بر اساس متن آیه، انسان بیشتر از یک قلب ندارد و این قلب جایگاه عشق به یک معبود است. لذا یک انسان سالم دارای یک شخصیت و خط فکری واحدی است و در تمام مکان‌ها و زمان‌ها، درون و بیرون، فکر و عملش همه باید یکی باشد و هرگونه نفاق امری بر خلاف اقتضای طبیعت اوست. سپس مکارم در این زمینه روایتی از علی بن ابی‌طالب را به این مضمون می‌آورد: «دوستی ما و دوستی دشمن ما در یک قلب نمی‌گنجد. چرا که خدا برای یک انسان دو قلب قرار نداده است که با یکی دوست بدارد و با دیگری دشمن. دوستان ما در دوستی ما خالصند، همانگونه که طلا در کوره خالص می‌شود. هر کس می‌خواهد این حقیقت را بداند، قلب خود را آزمایش کند. اگر چیزی از محبت دشمنان ما در قلبش با محبت ما آمیخته است از ما نیست و ما هم از او نیستیم.» در این آیه بر دو باور اشتباه دیگر در جاهلیت رواج داشته است، اشاره شده و آن را در دین اسلام باطل می‌خواند. نخست مسئله ظهار و دیگری مسئله فرزند خواندگی که آنان در عهد جاهلی، فرزند خوانده خود را فرزند حقیقی می‌دانستند.[۵]

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره احزاب، سی و سومین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نودمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره آل‌عمران و پیش از سوره ممتحنه نازل شد. این سوره را مدنی دانسته‌اند. در سوره احزاب، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.[۶]

پانویس

ارجاعات

منابع

  • خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
  • دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
  • رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  • گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
  • طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.