آیه ۷ سوره رعد
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | رعد | ||||
| تعداد آیات سوره | ۴۳ | ||||
| شماره آیه | ۷ | ||||
| شماره جزء | ۱۳ | ||||
| شماره حزب | ۵۰ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۷ سوره رعد هفتمین آیه از سیزدهمین سوره قرآن است و در مکی یا مدنی بودن آن اختلاف وجود دارد. آیه موردبحث به سخنان و بهانههای کافران درباره مسئله نبوت اشاره دارد.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ ۗ إِنَّمَا أَنْتَ مُنْذِرٌ ۖ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و کافران ميگويند: چرا نشانهاي از سوي پروردگارت بر او فرستاده نشده است؟ تو تنها بيم دهنده هستي و هر قومي راهنمايي دارد»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و کافران گویند چرا بر او معجزهای از سوی پروردگارش نازل نمیگردد؟ تو فقط هشداردهندهای و هر قومی رهنمایی دارد»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در ادامه آیات قبل که به سخنان کافران درباره توحید و معاد اشاره داشت، در این آیه بهانهجوییهای آنان نسبت به پیامبر را چنین بازگو نموده است: «و آنها که کافر شدند میگویند چرا آیت (و اعجازی) از پروردگارش بر او نازل نشده؟ تو تنها بیم دهندهای و برای هر گروهی هدایت کنندهای است.» به گزارش مکارم، اگرچه ارائه معجزه از جانب پیامبر دلیل و سندی بر حقانیت اوست؛ اما کافران و مخالفان با درخواست معجزه به دنبال یافتن حقیقت نبودند؛ بلکه از آن به عنوان وسیلهای برای عدم تسلیم در برابر حق و ادامه لجاجت خود استفاده میکردند. لذا قرآن میگوید: پیامبران با گفتن این جمله که معجزات به دست خداست و به فرمان او انجام میگیرد؛ دست رد بر سینه این گونه افراد میزدند که این مطلب در جمله پایانی آیه به خوبی بار دیگر بیان شده است. در ادامه مکارم، در توضیح جمله «وَ لِکُلِّ قَومٍ هادٍ» مینویسد: «جمعی از مفسران عقیده دارند که دو صفت «منذر» و «هاد» هر دو به پیامبر بازمیگردد. درحالیکه این تفسیر بر خلاف ظاهر آیه است. چراکه «و» دو جمله «انت منذر» و «لکل قوم هاد» را از هم جدا کرده است. لذا از نظر مکارم هدف در اینجا معرفی دو دعوت کننده به سوی حق میباشد. نخست دعوت کنندهای که کارش انذار است و دومین دعوت کننده که کارش هدایت است.» سپس مکارم تفاوت میان «انذار» و «هدایت» را چنین آورده است: «انذار برای آن است که گمراهان از بیراهه به راه آیند و در متن «صراط مستقیم» جای گیرند ولی هدایت برای این است که مردم را پس از آمدن به راه به پیش ببرد.» پس از آن، او در تفسیر این آیه به روایات متعددی اشاره میکند که در آن روایات «منذر» پیامبر اسلام و «هادی» علی بن ابیطالب معرفی شده اند؛ از جمله این روایت: «فخر رازی در تفسیرش از ابن عباس چنین نقل میکند که پیامبر دستش را بر سینه خود گذاشت و گفت: منم منذر! سپس به شانه علی اشاره کرد و گفت: تویی هادی! و بوسیله تو بعد از من هدایت یافتگان هدایت میشوند.»[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره رعد، سیزدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نود و ششمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره محمد و پیش از سوره الرحمن نازل شد. از مجموع آیات در مدنی یا مکی بودن این سوره، اختلاف نظر وجود دارد. در سوره رعد، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کردهاند. آیه ۲۸ سوره رعد، دارای سجده مستحب است.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۹: ۱۲.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۱: ۴۱۱.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۵۰.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۵۰.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۰: ۱۲۸-۱۳۲.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره رعد»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۹۰۶.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
