آیه ۱۸ سوره رعد

آیه ۱۸ سوره رعد

مشخصات قرآنی
نام سوره	رعد
تعداد آیات سوره	۴۳
شماره آیه	۱۸
شماره جزء	۱۳
شماره حزب	۵۰
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۱۸ سوره رعد هجدهمین آیه از سیزدهمین سوره قرآن است و در مکی یا مدنی بودن آن اختلاف وجود دارد. در آیه به سرنوشت مؤمنان (طرفداران حق) و مشرکان و کافران (پویندگان راه باطل) اشاره شده است.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 لِلَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمُ الْحُسْنَىٰ ۚ وَالَّذِينَ لَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُ لَوْ أَنَّ لَهُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا وَمِثْلَهُ مَعَهُ لَافْتَدَوْا بِهِ ۚ أُولَٰئِكَ لَهُمْ سُوءُ الْحِسَابِ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَبِئْسَ الْمِهَادُ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«کساني که دعوت پروردگارشان را اجابت مي‌کنند سرانجام نيک دارند، و کساني که دعوت پروردگار خود را اجابت نمي‌کنند اگر همۀ آنچه که در زمين است و مانند آن همراه دشته باشند قطعاً همگي را بلاگردان خود مي‌کنند، آنان حساب بدي دارند و جايگاهشان دوزخ است و چه بد جايگاهي است!»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«برای کسانی که [ندای‌] پروردگارشان را استجابت نکرده‌اند، نیکی [بهشت‌] است، و کسانی که [ندای‌] او را استجابت نکرده‌اند، اگر همه آنچه در زمین است و همانند آن، از آن ایشان باشد، آن را بدهند و بلا گردان کنند، اینانند که حسابشان سخت و سنگین است و سرا و سرانجامشان جهنم است و بد آرامگاهی است‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در آیه موردبحث، سرنوشت مؤمنان و کافران را چنین بیان کرده است: «برای آنها که اجابت دعوت پروردگارشان را کردند (سرانجام و پاداش و) نتیجه نیک است، و آنها که اجابت دعوت او را نکردند (آن چنان در وحشت عذاب الهی فرومی‌روند که) اگر تمام آنچه روی زمین است و همانندش، از آن آنها باشد؛ همگی را برای رهایی از عذاب می‌دهند (ولی از آنها پذیرفته نخواهد شد) برای آنها حساب بدی است و جایگاه‌شان جهنم و چه بد جایگاهی است!» به گزارش مکارم، در اینجا سرنوشت کسانی که دعوت حق را اجابت کنند؛ نیکو و سعادتمند و سرنوشت باطل‌گرایان جایگاهی بد در جهنم ترسیم شده است. به باور او، برای نشان دادن بزرگی عذاب این گروه از این تعبیر استفاده شده که آنان برای رهایی از عذاب الهی حاضرند همه آنچه را که روی زمین هست و دو برابر آن را نیز بدهند، اما افسوس این کار برایشان سودی ندارد و آنها را از گرفتاری شدید نمی‌رهاند. سپس مکارم در ادامه در تفسیر عبارت «سوء الحساب» سه احتمال را می‌آورد. نخست اینکه منظور از «سوء الحساب» حساب دقیق و بدون کم‌ترین گذشت و بخشش است که روایتی از جعفر صادق نیز این تفسیر را تأیید می‌کند. دوم منظور از آن اینست که محاسبه آنها توام با سرزنش و توبیخ است. سومین احتمال آنست که منظور «سوء الجزاء» است. یعنی این پاداشِ بدی برای ایشان است. لغت «مهاد» در اصل از (ماده مهد) به معنی آماده و مهیا کردن است و به معنی بستر که انسان به هنگام استراحت و آرامش از آن استفاده می‌کند، نیز آمده است، چرا که آن را آماده و مهیا برای استراحت کردن می‌سازد. از نظر مکارم، ذکر این کلمه اشاره به آن است که اینگونه طغیان‌گران به جای اینکه در بستر استراحت بیارمند؛ باید روی شعله‌های آتش سوزان قرار گیرند.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره رعد، سیزدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نود و ششمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره محمد و پیش از سوره الرحمن نازل شد. از مجموع آیات در مدنی یا مکی بودن این سوره، اختلاف نظر وجود دارد. در سوره رعد، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند. آیه ۲۸ سوره رعد، دارای سجده مستحب است.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.