آیه ۱۲ سوره سبأ

آیه ۱۲ سوره سبأ

مشخصات قرآنی
نام سوره	سبأ
تعداد آیات سوره	۵۴
شماره آیه	۱۲
شماره جزء	۲۲
شماره حزب	۸۶
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۱۲ سوره سبأ دوازدهمین آیه از سی و چهارمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. مسخر شدن باد و جنیان در برابر سلیمان موضوع این آیه است.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 وَلِسُلَيْمَانَ الرِّيحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَرَوَاحُهَا شَهْرٌ ۖ وَأَسَلْنَا لَهُ عَيْنَ الْقِطْرِ ۖ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِ ۖ وَمَنْ يَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيرِ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«و باد را برای سلیمان مسخر کردیم که صبحگاهان مسیر یک ماه را می‌پیمود و شامگاهان (نیز) مسیر یک ماه را و چشمه‌ی مس را برای او روان ساختیم، و گروهی از جنیان را رام او کردیم که به فرمان پروردگارش در نزد او کار می‌کردند، و اگر یکی از آنها از فرمان ما سرپیچی کند از آتش‌سوزان به او خواهیم چشاند»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«و برای سلیمان باد را [رام گردانیدیم‌]، که سیر بامدادیش یکماهه راه و سیر شامگاهیش یکماهه راه بود، و برای او چشمه مس [گداخته و جوشان‌] را روان ساختیم، و از جنیان گروهی در نزد او و به اذن پروردگارش کار می‌کردند، و هر کدام از آنان که از فرمان ما سرپیچید، به او از عذاب آتش [دوزخ‌] می‌چشانیم‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در این آیه به مسخر شدن باد و جنیان توسط سلیمان اشاره دارد و چنین می‌گوید: «و برای سلیمان باد را مسخر ساختیم که صبح‌گاهان مسیر یک ماه را می‌پیمود و عصرگاهان مسیر یک ماه را و چشمه مس (مذاب) را برای او روان ساختیم و گروهی از جن پیش روی او به اذن پروردگار کار می‌کردند و هر کدام از آنها از فرمان ما سرپیچی می‌کرد، او را از عذاب آتش سوزان می‌چشاندیم!» به گزارش مکارم، کلمه «غدو» (بر وزن علو) به معنی طرف صبح است، در مقابل «رواح» که طرف غروب را می‌گویند و مفهوم آیه این است که سلیمان از صبح تا به ظهر با این مرکب راهوار (باد) به اندازه یک ماه مسافران آن زمان راه می‌رفت و نیم دوم روز نیز به همین مقدار راه می‌پیمود. «اسلنا» از ماده «سیلان» به معنی جاری ساختن است و «قطر» به معنی مس می‌باشد و منظور این است که ما این فلز را برای او ذوب کردیم و همچون چشمه آب روان گردید. به گفته مکارم، جمعی از مفسران گفته‌اند: منظور از «عَذابِ السَّعِیرِ» در اینجا مجازات روز قیامت است، در حالی که ظاهر آیه نظر به مجازات بدکاران و گناه‌کاران در دنیا داشته است.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره سبأ، سی و چهارمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و هشتمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره لقمان و پیش از سوره زمر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه (آیات ۶ و ۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند. در سوره سبأ، یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.