آیه ۳۶ سوره رعد

آیه ۳۶ سوره رعد

مشخصات قرآنی
نام سوره	رعد
تعداد آیات سوره	۴۳
شماره آیه	۳۶
شماره جزء	۱۳
شماره حزب	۵۱
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۳۶ سوره رعد سی و ششمین آیه از سیزدهمین سوره قرآن است و در مکی یا مدنی بودن آن اختلاف وجود دارد. آیه به عکس العمل مردم در برابر نزول آیات الهی و آنچه از جانب خداوند بر پیامبر وحی می‌شود؛ اشاره دارد.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 وَالَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَفْرَحُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ ۖ وَمِنَ الْأَحْزَابِ مَنْ يُنْكِرُ بَعْضَهُ ۚ قُلْ إِنَّمَا أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا أُشْرِكَ بِهِ ۚ إِلَيْهِ أَدْعُو وَإِلَيْهِ مَآبِ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«و کساني‌که به ايشان کتاب داده‌ایم از آنچه به‌سوی تو فرو فرستاده شده است شاد مي‌شوند، و از ميان دسته‌هاي (کافران) کساني هستند که بخشي از آن را انکار مي‌کند بگو: «من تنها و تنها فرمان يافته‌ام که خداوند را بپرستم و به او شرک نورزم به‌سوی او فرا مي‌خوانم و بازگشت من به‌سوی اوست»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«و اهل کتاب به آنچه بر تو نازل شده است، شادمانی می‌کنند، و از گروه مشرکان کسانی هستند که بخشی از آن را انکار می‌کنند، بگو همین به من فرمان رسیده است که خداوند را بپرستم و به او شرک نیاورم، به سوی او دعوت می‌کنم و بازگشت من به سوی اوست‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در این آیه به عکس العمل مردم در برابر نزول قرآن و وحی الهی پرداخته و چنین می‌گوید: «و آنها که کتاب آسمانی در اختیارشان قرار داده‌ایم از آنچه بر تو نازل شده خوشحالند و بعضی از احزاب (و گروه‌ها) قسمتی از آن را انکار می‌کنند، بگو من مامورم که اللَّه را بپرستم و شریکی برای او قائل نشوم، به سوی او دعوت می‌کنم و بازگشت (همگان) به سوی او است.» به گزارش مکارم، تعبیر «آتیناهم الکتاب» در اینجا و سایر آیات قرآن معمولا به یهود و نصارا و پیروان ادیان الهی اشاره دارد. از اینرو گروهی از اهل کتاب که حق طلبند؛ از نزول آیات بر پیامبر خوشحال می‌شوند. اما معاندان و افراد لجوج از اهل کتاب به مخالفت می‌پردازند. بنابه گفته مکارم، درباره احزاب یاد شده در آیه این احتمال وجود دارد که اشاره به مشرکان بوده باشد. چراکه در سوره احزاب از آنان با این تعبیر نام برده شده است. طبرسی مفسر بزرگ شیعی و برخی دیگر از مفسران مانند ابن عباس آیه فوق را درباره انکار بت پرستان نسبت به توصیف خداوند به صفت رحمان دانسته‌اند که اهل کتاب بخصوص یهود به خاطر آشنایی با این توصیف در آیات قرآن اظهار خوشحالی کردند؛ اما مشرکان مکه که با این توصیف آشنا نبودند، آن را مسخره کردند. در پایان آیه نیز به پیامبر اسلام فرمان داده می‌شود که به مخالفت و لجاجت این افراد اعتنا نکند و در مسیر مستقیم خود بایستد و به راه خود با استقامت ادامه دهد.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره رعد، سیزدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، نود و ششمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره محمد و پیش از سوره الرحمن نازل شد. از مجموع آیات در مدنی یا مکی بودن این سوره، اختلاف نظر وجود دارد. در سوره رعد، یک یا دو آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند. آیه ۲۸ سوره رعد، دارای سجده مستحب است.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.