آیه ۲۴ سوره ص

آیه ۲۴ سوره ص

مشخصات قرآنی
نام سوره	ص
تعداد آیات سوره	۸۸
شماره آیه	۲۴
شماره جزء	۲۳
شماره حزب	۹۱
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۲۴ سوره ص بیست و چهارمین آیه از سی و هشتمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. اشاره آیه به نحوه حکم کردن داوود است که بدون اینکه بپرسد و جویای اوضاع شود، برادر دیگر را ظالم به برادرش دانست.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ إِلَىٰ نِعَاجِهِ ۖ وَإِنَّ كَثِيرًا مِنَ الْخُلَطَاءِ لَيَبْغِي بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَقَلِيلٌ مَا هُمْ ۗ وَظَنَّ دَاوُودُ أَنَّمَا فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَخَرَّ رَاكِعًا وَأَنَابَ ۩  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«(داود) گفت: بی‌گمان او با درخواست (اینکه) گوسفندت (را به او بدهی) تا (آن‌را به) گوسفندانش (اضافه کند) به‌تو ستم کرده است و حقاً که بسیاری از شریکان به همدیگر ستم می‌کنند، مگر آنانکه ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند ولی چنین کسانی بسیار اندک و کم هستند پس داود دانست که ما او را آزموده‌ایم، بنابراین، از پروردگار خویش آمرزش خواست و به سجده افتاد و توبه کرد»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«[داوود] گفت به راستی با خواستن میش تو و افزودنش به میشهای خود، در حق تو ستم کرده است، و بسیاری از شریکان هستند که در حق همدیگر ستم می‌کنند، مگر کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته پیش گرفته باشند، و ایشان [به واقع‌] اندکشمارند، و داوود دانست که ما او را آزموده‌ایم، آنگاه به درگاه پروردگارش استغفار کرد، و به سجده در افتاد و توبه کرد»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در اینجا ادامه داستان داوود را چنین بیان کرده است: «{داوود} رو به شاکی کرد و گفت: مسلما او با درخواست یک میش تو براى افزودن آن به میش‌هایش بر تو ستم روا داشته! بسیاری از دوستان و افرادی که با هم سرو کار دارند نسبت به یکدیگر ظلم و ستم می‌کنند؛ مگر آنها که ایمان آورده‌اند و عمل صالح دارند؛ اما عده آنها کم است. {پس از رفتن آن دو نفر، داوود} گمان کرد که ما او را با این جریان آزموده‌ایم و از درگاه پروردگارش طلب آمرزش نمود و به سجده افتاد و توبه کرد.» در لغت «خرّ» (از ماده خرير) به معنی سقوط از بلندی و توام با صدا است. تعبیر به «راکعا» در آیه مورد بحث يا به خاطر آن است كه رکوع به معنی سجده نیز در لغت آمده یا رکوع مقدمه‌ای است برای سجده.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره ص، سی و هشتمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، سی و هشتمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره قمر و پیش از سوره اعراف نازل شد. این سوره را مکی دانسته‌اند. در سوره ص، دو یا یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند. آیه ۲۴ این سوره سجده مستحب دارد.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.