آیه ۱۷۲ سوره اعراف

آیه ۱۷۲ سوره اعراف

مشخصات قرآنی
نام سوره	اعراف
تعداد آیات سوره	۲۰۶
شماره آیه	۱۷۲
شماره جزء	۹
شماره حزب	۳۵
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۱۷۲ سوره اعراف صد و هفتاد و دومین آیه از هفتمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. موضوع آیه نخستین پیمان موجودات و انسان‌ها در عالم ذر می‌باشد.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ ۖ قَالُوا بَلَىٰ ۛ شَهِدْنَا ۛ أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَٰذَا غَافِلِينَ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«و به یاد آور آنگاه که پروردگارت از پشت فرزندان آدم فرزندانشان را پدید آورد، و آنان را بر خودشان گواه گرفت که آیا من پروردگار شما نیستم؟ گفتند: آری! گواهی می‌دهیم تا مبادا روز قیامت بگویید: ما از این غافل بودیم»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«و چون پروردگارت زاد و رود بنی‌آدم را از پشتهای ایشان برگرفت، و آنان را بر خودشان گواه گرفت [و پرسید] آیا پروردگار شما نیستم؟ گفتند چرا، شهادت می‌دهیم تا مبادا روز قیامت بگویید ما از این [حقیقت‌] بی‌خبر بودیم‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در این آیه به توحید فطری اشاره دارد و چنین می‌گوید: «به خاطر بیاور زمانی را که پروردگارت از پشت و صلب فرزندان آدم، ذریه آنها را برگرفت و آنها را گواه بر خویشتن ساخت [و فرمود:] آیا من پروردگار شما نیستم؟! گفتند آری، گواهی می‌دهیم. [چرا چنین کرد؟] برای اینکه در روز رستاخیز نگوئید ما از این غافل بودیم [و از پیمان فطری توحید و خداشناسی بی‌خبر.]» به گفته مکارم، «ذریة» چنان که لغت‌شناسان گفته‌اند در اصل به معنای «فرزندان کوچک و کم سن و سال» است، ولی غالباً به همه فرزندان گفته می‌شود، گاهی به معنی مفرد و گاهی به معنی جمع استعمال می‌گردد؛ اما در اصل معنی جمعی دارد. دربارهٔ ریشه اصلی این لغت احتمالات متعددی داده شده است. ۱) بعضی آن را از «ذَرء» به معنی آفرینش می‌دانند. بنا بر این مفهوم اصلی «ذریه» با مفهوم مخلوق و آفریده شده برابر است. ۲) بعضی آن را از «ذَرّ» که به معنی موجودات بسیار کوچک همانند ذرات غبار و مورچه‌های بسیار ریز می‌باشد دانسته‌اند، از این نظر که فرزندان انسان نیز در ابتداء از نطفه بسیار کوچکی آغاز حیات می‌کنند. ۳) سومین احتمال این است که از ماده «ذَرو» به معنی پراکنده‌ ساختن گرفته شده و اینکه فرزندان انسان را «ذریه» گفته‌اند به خاطر آن است که آنها پس از تکثیر مثل به هر سو در روی زمین پراکنده می‌شوند.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره اعراف، هفتمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، سی و نهمین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره ص و پیش از سوره جن نازل شد. این سوره را مکی دانسته‌اند. در سوره اعراف، یک آیه ناسخ یا منسوخ گزارش کرده‌اند. این سوره، بزرگ‌ترین سوره مکی است.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.