آیه ۲۴ سوره ابراهیم
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | ابراهیم | ||||
| تعداد آیات سوره | ۵۲ | ||||
| شماره آیه | ۲۴ | ||||
| شماره جزء | ۱۳ | ||||
| شماره حزب | ۵۲ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۲۴ سوره ابراهیم بیست و چهارمین آیه از چهاردهمین سوره قرآن است. این آیه را مکی دانستهاند. در آیه کلمه حق به «شجره طیبه» تشبیه شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«آيا نميداني که خداوند چگونه مثال ميزند: سخن خوب و زيبا به درخت پاک و زيبايي ميماند که ريشهاش استوار و شاخهاش در آسمان است»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«آیا ندانستهای که خداوند چگونه مثلی میزند که کلمه پاک [ایمان] همانند درختی پاک [و پرورده] است که ریشهاش [در زمین] استوار است و شاخهاش سر به آسمان دارد»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه مثال سخن پاکیزه و حق را درخت و شجره طیبه دانسته و چنین میگوید: «آیا ندیدی چگونه خداوند کلمه طیبه (و گفتار پاکیزه) را به درخت پاکیزهای تشبیه کرده که ریشه آن (در زمین) ثابت و شاخه آن در آسمان است؟!» به گزارش مکارم، در این آیه و سه آیه بعد از آن، قرآن به تجسم حق و باطل و کفر و ایمان در قالب یک مثال زیبا پرداخته و ویژگیهایی را برای هر دو گروه برشمرده است. در آیه موردبحث، سخن و کلام پاکیزه و حق به درخت پاک و طیبی تشبیه شده که دارای ساختار منظمی است. (ریشههایش در زمین استوار و محکم و برگهایش در آسمان است.) درباره اینکه منظور از «کلمه طیبه» چیست؟ برخی مفسران آن را به کلمه توحید و جمله لا اله الا الله تفسیر کردهاند. بعضی نیز آن را اشاره به فرمانهای الهی میدانند. گروهی نیز معتقدند منظور ایمان است که محتوا و مفهوم لا اله الا الله است و دستهای آن را به شخص مؤمن تفسیر کردهاند. برخی نیز روش و برنامههای سازنده را در تفسیر آن گفتهاند. از نظر مکارم، با توجه به وسعت مفهوم این کلمه میتوان گفت که همه اینها را شامل میشود و همه موجودات را در برمیگیرد. نتیجه اینکه این مثال هر سنت، دستور، روش و برنامه، هر عمل و هر انسان و هر موجود با برکت و پاک را شامل میگردد.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره ابراهیم، چهاردهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، هفتاد و دومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره نوح و پیش از سوره انبیاء نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه (آیات ۲۸ و ۲۹) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۹: ۸۹.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۲: ۵۲.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۵۸.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۵۸.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۰: ۳۳۱-۳۳۲.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره ابراهیم»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۷۴۲.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
