آیه ۴۶ سوره ابراهیم
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | ابراهیم | ||||
| تعداد آیات سوره | ۵۲ | ||||
| شماره آیه | ۴۶ | ||||
| شماره جزء | ۱۳ | ||||
| شماره حزب | ۵۲ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۴۶ سوره ابراهیم چهل و ششمین آیه از چهاردهمین سوره قرآن است. این آیه را مکی دانستهاند. در آیه به توطئهها و برنامهریزیهای دشمنان اسلام و خنثی شدن آن توسط خداوند اشاره شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَقَدْ مَكَرُوا مَكْرَهُمْ وَعِنْدَ اللَّهِ مَكْرُهُمْ وَإِنْ كَانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُولَ مِنْهُ الْجِبَالُ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و بيگمان آنان دسيسه و مکرشان را به کار بردند، و مکرشان با خدا است، هر چند مکرشان چنان شديد بود که کوهها به سبب آن از جاي برکنده ميشد»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و به راستی که نیرنگشان را ورزیدند و [کیفر] نیرنگشان با خداست، و گرچه کوهها در اثر نیرنگشان از جای بروند»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: آیه به توطئهها و برنامهریزیهای دشمنان اسلام و خنثی شدن آن توسط خداوند اشاره دارد و میگوید: «آنها نهایت مکر خود را به کار زدند و همه مکرها (و توطئههاشان) نزد خدا آشکار است، هر چند کوهها با مکرشان از جا برکنده شود!» به گزارش مکارم، آیه برای دلداری دادن به پیامبر اسلام از خنثی شدن توطئههای دشمنان و مخالفان خبر داده است. «مکر» در لغت به معنای هرگونه چارهاندیشی است که گاهی توأم با خرابکاری و فساد است و گاهی بدون آن. در زبان فارسی معمولا در معنای اول به کار میرود ولی از نظر ادبیات عرب مفهوم آن اعم است. لذا گاهی این کلمه به خداوند هم نسبت داده شده است. به گزارش مکارم، در تفسیر جمله «عند الله مکرهم» دو احتمال شده است. برخی مفسران مانند علامه طباطبایی در المیزان گفتهاند مفهوم این جمله آن است که خداوند به همه نقشهها و طرحها و نیرنگهای آنان احاطه کامل دارد. بعضی دیگر مانند شیخ طبرسی در مجمع البیان گفتهاند منظور این است که جزای مکر آنها نزد خداوند ثابت است. از نظر مکارم، تفسیر اول صحیحتر است. چراکه هم موافق با ظاهر آیه است و هم نیازی به هیچگونه حذف و تقدیر ندارد. همچنین جمله بعد آیه این تفسیر را نیز تقویت میکند.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره ابراهیم، چهاردهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، هفتاد و دومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره نوح و پیش از سوره انبیاء نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه (آیات ۲۸ و ۲۹) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۹: ۱۱۰.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۲: ۱۱۶.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۶۱.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۶۱.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۰: ۳۸۳-۳۸۴.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره ابراهیم»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۷۴۲.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
