آیه ۵ سوره ابراهیم
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | ابراهیم | ||||
| تعداد آیات سوره | ۵۲ | ||||
| شماره آیه | ۵ | ||||
| شماره جزء | ۱۳ | ||||
| شماره حزب | ۵۱ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۵ سوره ابراهیم پنجمین آیه از چهاردهمین سوره قرآن است. این آیه را مکی دانستهاند. موضوع آیه فرمان خداوند به موسی مبنی بر هدایت قومش و یادآوری ایام الله میباشد.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِآيَاتِنَا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و همانا موسي را با نشانههاي خود فرستاديم (و به او گفتيم): که قوم خويش را از تاريکيها بهسوی نور بيرون آور و آنان را به نعمتها و مصيبتهاي خدا در روزهاي الهي پند ده بيگمان در اين براي هر شکیبايي سپاسگزاري عبرتها است»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و به راستی که موسی را با معجزات خویش فرستادیم که قومت را از تاریکیها به سوی روشنایی باز بر، و آنان را به یاد ایام الله بینداز، که در این برای هر شکیبای شاکری عبرتهاست»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه به یکی از مأموریتهایی که خداوند به موسی داده بود، اشاره شده است: «ما موسی را با آیات خود فرستادیم (و دستور دادیم) قوم خود را از ظلمات به نور بیرون آر و ایام الله را به آنها متذکر شو، در این، نشانههایی است برای هر صبر کننده شکرگزار.» به گزارش مکارم، براساس متن آیه بدست میآید که برنامه تمام انبیاء بیرون آوردن و خارج کردن مردم از ظلمتها به سوی نور است. همانطور که در آیه نخست به پیامبر اسلام و در این آیه فرمان خداوند به موسی نبی بیان شده است. سپس در آیه به مأموریتی که خداوند به موسی داده بود اشاره شده که همان بزرگداشت «ایام الله» میباشد. درباره اینکه منظور از «ایام الله» چه زمانها و روزهایی است؟ اختلاف نظر میان مفسران وجود دارد. برخی آن را به روزهای پیروزی انبیای الهی تفسیر کردهاند. بعضی نیز آن را اشاره به روزهایی میدانند که خداوند اقوام سرکش را با عذابهای خردکننده خود نابود و هلاک نمود. بعضی نیز هر دو این نظرات را بیان کردهاند. اما به باور مکارم، نمیتوان این تعبیر را محدود ساخت. چراکه «ایام الله» تمام روزهایی است که در تاریخ بشریت دارای عظمت و بزرگی است. چنانکه در روایات معصومین نیز در تفسیر این آیه روزهای حساس و خاصی را گفتهاند. در پایان آیه دو صیغه مبالغه «صبار» و «شکور» آمده است که اولی فزونی صبر و استقامت را میرساند و دومی فزونی شکر نعمت را و اشاره به این نکته است که مؤمنان نه در روزهای سخت و گرفتاری و نه در روزهای پیروزی و آسایش گرفتار غرور و غفلت نمیشوند و ذکر این دو صفت بعد از «ایام الله» ناظر به همین مطلب است.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره ابراهیم، چهاردهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، هفتاد و دومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره نوح و پیش از سوره انبیاء نازل شد. از مجموع آیات این سوره، دو آیه (آیات ۲۸ و ۲۹) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۹: ۶۴.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۲: ۲.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۵۵.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۵۵.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۰: ۲۷۰-۲۷۲.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره ابراهیم»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۲۷۴۲.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
