بدون جعبه اطلاعات
بدون تصویر
غیراستاندارد

محمد بن جریر طبری

از اسلامیکال
نسخهٔ تاریخ ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۰ توسط Shahroudi (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
محمد بن جریر طبری
اطلاعات شخصی
زاده۲۲۴ ه.ق
درگذشته۳۱۰ ه.ق
بغداد، خلافت عباسی (عراق کنونی)
دیناسلام
دوراندوران قرون وسطی
منطقهخلافت عباسی
فرقهسنی
مذهبتاسیس مذهب جریری
رهبر مسلمان
تأثیرگذاران
تأثیرپذیرندگان

ابوجعفر محمد بن جریر بن یزید طبری، (عربی: محمد بن جرير بن يزيد، آوانگاری: Muḥammad ibn Jarīr ibn Yazīd) از مورخان، مفسران و فقیهان برجسته سده‌های سوم و چهارم هجری بود. او که در علوم تفسیر، حدیث و فقه تسلط داشت، آثار ماندگاری همچون تاریخ طبری و تفسیر کبیر را نگاشت و به صراحت لهجه و آزاداندیشی در بیان دیدگاه‌های علمی شهرت داشت.

زندگی

محمد بن جریر بن یزید طبری در سال ۲۲۴ قمری در شهر آمل زاده شد. او از دانشمندان مشهور زمان خود بود و در علوم گوناگون دینی جایگاه والایی داشت. محمد بن جریر بن طبری مورخ مسلمان و از اهالی آمل در طبرستان بود. منابع او را یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های عصر طلایی اسلامی دانستند. او به‌خاطر آثار تاریخی و تخصصش در تفسیر قرآن شناخته شده است.[۱] از او آثاری در موضوعات تاریخ جهان، شعر، فرهنگ‌نویسی، دستور زبان، اخلاق، ریاضیات و پزشکی گزارش شده است.[۱][۲] مذهب طبری را شافعی دانسته‌اند[۳] اما کمی بعد، مذهب مورد نظر خود را تاسیس کرد که به فقه جریری مشهور شد.[۴]

طبری فردی مجتهد، صریح‌اللهجه و دارای استقلال فکری بود و آنچه را صحیح می‌دانست، بی‌پروا بیان می‌کرد. این رویکرد سبب ایجاد دشمنانی برای او در میان عامه مردم و به ویژه حنبلیان بغداد شد. یکی از دلایل این خصومت، کتاب او درباره اختلاف فقیهان بود که در آن از احمد بن حنبل یادی نکرد. هنگامی که علت این کار را جویا شدند، پاسخ داد که وی فقیه نبوده و تنها محدث بوده است. حنابله به این دلیل او را به الحاد متهم کردند، اما طبری به دلیل زهد و بی‌رغبتی به شهرت، به مخالفت‌های آنان اعتنایی نداشت و با درآمد اندک باغ پدری در آمل زندگی می‌کرد. پس از مرگ او، به دلیل ممانعت حنابله از دفن در قبرستان مسلمانان، وی شبانه در خانه‌اش به خاک سپرده شد.[۵]

درگذشت

وی در سال ۳۱۰ قمری در بغداد درگذشت.[۶]

آثار

طبری آثار متعددی تالیف کرده که مهم‌ترین آن‌ها تاریخ طبری و تفسیر کبیر است. از دیگر آثار او کتابی با عنوان الولایة درباره طرق حدیث غدیر بود که در دو جلد تألیف شد. گفته شده است که ذهبی پس از دست یافتن به این کتاب، از کثرت اسناد و طرق حدیث غدیر در آن شگفت‌زده شده است.[۷]

پانویس

ارجاعات

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Lindsay Jones (ed.), Encyclopedia of religion, volume 13, Macmillan Reference USA, 2005, p. 8943
  2. The Cambridge History Of Iran, vol 4. London: Cambridge University Press. 1975. p. 599. ISBN 978-0-521-20093-6.
  3. Muhammad Mojlum Khan (2009). The Muslim 100: The Lives, Thoughts and Achievements of the Most Influential Muslims in History. Kube Publishing Ltd. p. 182. ISBN 9781847740298.
  4. A.C. Brown, Jonathan (2014). Misquoting Muhammad: The Challenge and Choices of Interpreting the Prophet's Legacy. Oneworld Publications. p. 193. ISBN 978-1780744209. Although it eventually became extinct, Tabari's madhhab flourished among Sunni ulama for two centuries after his death.
  5. اختری، «طبری»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
  6. اختری، «طبری»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
  7. اختری، «طبری»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.

منابع

  • اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «طبری». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.