آیه ۵۳ سوره یوسف

آیه ۵۳ سوره یوسف

مشخصات قرآنی
نام سوره	یوسف
تعداد آیات سوره	۱۱۱
شماره آیه	۵۳
شماره جزء	۱۳
شماره حزب	۴۹
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۵۳ سوره یوسف پنجاه و سومین آیه از دوازدهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. در این آیه به آخرین سخن همسر عزیز مصر درباره اعتراف به خطایش و تبرئه یوسف اشاره شده است.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 وَمَا أُبَرِّئُ نَفْسِي ۚ إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّي ۚ إِنَّ رَبِّي غَفُورٌ رَحِيمٌ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«و نفس خود را تبرئه نمي‌کنم، چرا که نفس به بدي‌ها فرمان مي‌دهد، مگر نفس کسي‌که پروردگارم بدو رحم نمايد، بي‌گمان پروردگارم آمرزنده و مهربان است»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«و من خود را مبرا نمی‌شمارم، چرا که نفس [آدمی‌] بدفرماست، مگر آنکه پروردگارم رحمت آورد، که پروردگار من آمرزگار مهربان است‌»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن در این آیه از آخرین سخن زلیخا درباره تبرئه یوسف چنین یاد کرده است: «من هرگز نفس خویش را تبرئه نمی‌کنم که نفس (سرکش)، بسیار به بدی‌ها امر می‌کند؛ مگر آنچه را پروردگارم رحم کند، پروردگارم غفور و رحیم است.» به گزارش مکارم، همسر عزیز مصر که در طول این سال‌ها تنبه و تذکر پیدا کرده و بیدار شده بود، با حالت شرمساری از گناه این سخنان را به زبان آورد و این کلام او نشان می‌دهد که او پس از آن شکست عشقی و تجربه‌های تلخ این دوران فراق، دیگر آن زلیخای گذشته نیست و معرفت و علم او بالا رفته است. به گفته مکارم، برخی از مفسران دو جمله اخیر را به یوسف نسبت داده‌اند که این مطلب بر خلاف معیارهای ادبی و شخصیت معصوم یوسف است. لذا از نظر مکارم این جملات بخشی از سخنان زلیخا همسر عزیز مصر می‌باشد.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره یوسف، دوازدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و سومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره هود و پیش از سوره حجر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، چهار آیه (آیات ۱، ۲، ۳ و ۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.