آیه ۱۰۰ سوره یوسف
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | یوسف | ||||
| تعداد آیات سوره | ۱۱۱ | ||||
| شماره آیه | ۱۰۰ | ||||
| شماره جزء | ۱۳ | ||||
| شماره حزب | ۴۹ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۱۰۰ سوره یوسف صدمین آیه از دوازدهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. در آیه سخنان یوسف به پدرش را بیان کرده که او به تحقق یافتن خواب کودکیاش و همینطور داستان سرگذشتش در مصر اشاره کرد.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَرَفَعَ أَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوا لَهُ سُجَّدًا ۖ وَقَالَ يَا أَبَتِ هَٰذَا تَأْوِيلُ رُؤْيَايَ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَعَلَهَا رَبِّي حَقًّا ۖ وَقَدْ أَحْسَنَ بِي إِذْ أَخْرَجَنِي مِنَ السِّجْنِ وَجَاءَ بِكُمْ مِنَ الْبَدْوِ مِنْ بَعْدِ أَنْ نَزَغَ الشَّيْطَانُ بَيْنِي وَبَيْنَ إِخْوَتِي ۚ إِنَّ رَبِّي لَطِيفٌ لِمَا يَشَاءُ ۚ إِنَّهُ هُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و پدر و مادرش را بر تخت نشاند، و همۀ آنان براي او سجدهکُنان به زمين افتادند، و گفت: پدر! اين تعبير خوابي است که قبلاً ديده بودم و پروردگارم آن را راست و درست گرداند، و به راستي خداوند وقتي که از زندان رهايم نمود، و شما را پس از آنکه شيطان بين من و برادرانم اختلاف افکنده بود از صحرا باز آورد، در حق من نيکيها کرد به راستي پروردگارم هر چه بخواهد سنجيده و دقيق انجام ميدهد، بيگمان او داناي حکيم است»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و پدر و مادرش را بر تخت برنشاند، و در پیشگاه او به سجده درافتادند، و گفت پدر جان این تعبیر خواب پیشین من است که پروردگارم آن را راست و درست گرداند، و با بیرون در آوردن من از زندان در حق من نیکی کرد و شما را پس از آنکه شیطان میانه من و برادرانم را بر هم زد، از بیابان [کنعان به اینجا] باز آورد، حقا که پروردگار من در آنچه بخواهد باریک بین است و همو دانای فرزانه است»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه از ماجرای وارد شدن یعقوب به مصر و آمدنش به نزد یوسف و سخنان یوسف با پدر سخن گفته و آورده است: «و پدر و مادر خود را بر تخت نشاند و همگی به خاطر او به سجده افتادند و گفت پدر! این تحقق خوابی است که قبلاً دیدم خداوند آن را به حقیقت پیوست و او به من نیکی کرد؛ هنگامی که مرا از زندان خارج ساخت و شما را از آن بیابان (به اینجا) آورد و بعد از آن که شیطان میان من و برادرانم فساد کرد، پروردگار من نسبت به آنچه میخواهد (و شایسته میداند) صاحب لطف است. چرا که او دانا و حکیم است.» به گزارش مکارم، یوسف برای اکرام و بزرگداشت پدر، او را به همراه مادرش بر تخت نشاند. در این لحظه همه آنان به خاطر شکر به درگاه الهی به سجده افتادند. با دیدن این صحنه یوسف خواب و رؤیای کودکی را به خاطر آورد. لذا رو به پدر کرده و گفت: پدرجان اکنون خواب من تحقق یافت و خداوند بر من نیکیهای بسیاری کرد. او مرا از زندان رهایی بخشید و شما را از آن سرزمین بی آب و علف به اینجا آورد. رابطه بین من و برادرانم را که شیطان اختلاف و جدایی افکنده بود، به صلح و دوستی بدل کرد. به درستیکه او خداوند دانا و آگاه است.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره یوسف، دوازدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و سومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره هود و پیش از سوره حجر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، چهار آیه (آیات ۱، ۲، ۳ و ۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۸: ۵۰۹.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۱: ۳۳۰.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۴۷.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۴۷.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۰: ۷۹-۸۰.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره یوسف»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۳۱۸۱.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
| آیات |
|
|---|---|
