آیه ۳۰ سوره یوسف
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | یوسف | ||||
| تعداد آیات سوره | ۱۱۱ | ||||
| شماره آیه | ۳۰ | ||||
| شماره جزء | ۱۲ | ||||
| شماره حزب | ۴۸ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۳۰ سوره یوسف سیامین آیه از دوازدهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. اشاره آیه به آشکار و بر ملا شدن ماجرای عشق همسر عزیز مصر نسبت به یوسف است که با شنیدن آن خبر، دیگر زنان بزرگان و اشراف مصری زبان به ملامت او باز کردند.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَقَالَ نِسْوَةٌ فِي الْمَدِينَةِ امْرَأَتُ الْعَزِيزِ تُرَاوِدُ فَتَاهَا عَنْ نَفْسِهِ ۖ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا ۖ إِنَّا لَنَرَاهَا فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ
![]()
![]()
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و گروهي از زنان شهر گفتند: زن عزيز مکّارانه از غلامش ميخواهد که از(پاکدامني) خويش در گذرد، به راستي عشق (يوسف) در دلش جاي کرده است، همانا او را در گمراهي آشکاري ميبينيم»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و زنانی در شهر [بودند که] گفتند همسر عزیز [مصر] از غلامش کام خواسته است و پاک، دل در گرو محبت او داده است، ما او را در گمراهی آشکار میبینیم»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: در ادامه داستان زندگی یوسف، آیه مورد بحث بیان میکند که ماجرای عشق زلیخا نسبت به یوسف کم کم آشکار شد و عدهای از زنان به سرزنش و ملامت او پرداختند. برطبق متن آیه، گروهی از زنان شهر گفتند که همسر عزیز، جوانش (غلامش را) بسوی خود دعوت میکند و عشق این جوان در اعماق قلبش نفوذ کرده، ما او را در گمراهی آشکار میبینیم! به گزارش مکارم، این سخنان از جانب زنان اشرافی مصر بیان شده است که مشتاق و در جستجوی اخبار قصرهای پر از فساد فرعون بودند و خودشان نیز در هوسرانی دست کمی از زلیخا نداشتند. حتی برخی از مفسران احتمال دادهاند که پخش این راز کار این گروه از زنان بوده که میخواستند با تحریک همسر عزیز مصر، او آنها را به کاخ دعوت کند و آنها نیز به دیدار یوسف برسند. به گفته مکارم، در لغت «شغف» (از ماده شغاف) به معنی گره بالای قلب یا پوسته نازک روی قلب است که به منزله غلافی تمام آن را دربرگرفته و «شَغَفَها حُبًّا» یعنی آن چنان به او علاقمند شده که محبتش به درون قلب او نفوذ کرده و اعماق آن را دربر گرفته است و این کلمه اشاره به عشق شدید و آتشین دارد.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره یوسف، دوازدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و سومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره هود و پیش از سوره حجر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، چهار آیه (آیات ۱، ۲، ۳ و ۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۸: ۴۴۷.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۱: ۱۵۴.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۳۸.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۳۸.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۹: ۳۹۱-۳۹۴.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره یوسف»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۳۱۸۱.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.