آیه ۵۳ سوره یوسف
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | یوسف | ||||
| تعداد آیات سوره | ۱۱۱ | ||||
| شماره آیه | ۵۳ | ||||
| شماره جزء | ۱۳ | ||||
| شماره حزب | ۴۹ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۵۳ سوره یوسف پنجاه و سومین آیه از دوازدهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. در این آیه به آخرین سخن همسر عزیز مصر درباره اعتراف به خطایش و تبرئه یوسف اشاره شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
وَمَا أُبَرِّئُ نَفْسِي ۚ إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّي ۚ إِنَّ رَبِّي غَفُورٌ رَحِيمٌ
![]()
![]()
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«و نفس خود را تبرئه نميکنم، چرا که نفس به بديها فرمان ميدهد، مگر نفس کسيکه پروردگارم بدو رحم نمايد، بيگمان پروردگارم آمرزنده و مهربان است»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«و من خود را مبرا نمیشمارم، چرا که نفس [آدمی] بدفرماست، مگر آنکه پروردگارم رحمت آورد، که پروردگار من آمرزگار مهربان است»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: قرآن در این آیه از آخرین سخن زلیخا درباره تبرئه یوسف چنین یاد کرده است: «من هرگز نفس خویش را تبرئه نمیکنم که نفس (سرکش)، بسیار به بدیها امر میکند؛ مگر آنچه را پروردگارم رحم کند، پروردگارم غفور و رحیم است.» به گزارش مکارم، همسر عزیز مصر که در طول این سالها تنبه و تذکر پیدا کرده و بیدار شده بود، با حالت شرمساری از گناه این سخنان را به زبان آورد و این کلام او نشان میدهد که او پس از آن شکست عشقی و تجربههای تلخ این دوران فراق، دیگر آن زلیخای گذشته نیست و معرفت و علم او بالا رفته است. به گفته مکارم، برخی از مفسران دو جمله اخیر را به یوسف نسبت دادهاند که این مطلب بر خلاف معیارهای ادبی و شخصیت معصوم یوسف است. لذا از نظر مکارم این جملات بخشی از سخنان زلیخا همسر عزیز مصر میباشد.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره یوسف، دوازدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و سومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره هود و پیش از سوره حجر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، چهار آیه (آیات ۱، ۲، ۳ و ۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۸: ۴۶۹.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۱: ۲۴۸.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۴۲.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۴۲.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۹: ۴۳۳-۴۳۵.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره یوسف»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۳۱۸۱.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.