آیه ۷۶ سوره یوسف
| مشخصات قرآنی | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| نام سوره | یوسف | ||||
| تعداد آیات سوره | ۱۱۱ | ||||
| شماره آیه | ۷۶ | ||||
| شماره جزء | ۱۳ | ||||
| شماره حزب | ۴۹ | ||||
| اطلاعات دیگر | |||||
|
|
||||
آیه ۷۶ سوره یوسف هفتاد و ششمین آیه از دوازدهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن بهشمار میآید. در آیه به پیدا شدن پیمانه ملک مصر در بار شتر بنیامین اشاره شده است.
متن
متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کردهاند:[۱][۲]
فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاءِ أَخِيهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِعَاءِ أَخِيهِ ۚ كَذَٰلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ ۖ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ الْمَلِكِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَنْ نَشَاءُ ۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِي عِلْمٍ عَلِيمٌ
ترجمه
محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:[۳]
«پس پيش از خرجين برادرش، به بازرسي خورجينهاي ديگران مبادرت كرد و سپس پيمانه را از خرجين برادرش بيرون آورد، ما اينگونه براي يوسف چارهسازي كرديم، زيرا او نميتوانست در آئين پادشاه برادرش را بگيرد مگر اينكه خدا بخواهد، درجات هر كس را كه بخواهيم بالا ميبريم و برتر از هر دانندهاي دانايي هست»
بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:[۴]
«[پذیرفتند] و آغاز به جستجوی باردانهای ایشان پیش از باردان برادر [ابوینی]اش کرد، [سرانجام] آن را از باردان برادرش بیرون آورد، بدینسان به یوسف تدبیر و ترفند آموختیم [زیرا] نمیتوانست برادرش را طبق رسم و آیین پادشاه، بازداشت کند، مگر آنکه خداوند بخواهد، که درجات هر کس را که بخواهیم بلند میگردانیم و برتر از هر دانندهای داناتری هست»
محتوا
مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش میکند: در ادامه آیه قبل، قرآن از پیدا شدن پیمانه ملک مصر در بار شتر بنیامین خبر میدهد و میگوید: «در این هنگام (یوسف) قبل از بار برادرش به کاوش بارهای آنها پرداخت و سپس آن را از بار برادرش بیرون آورد، اینگونه راه چاره به یوسف یاد دادیم. او هرگز نمیتوانست برادرش را مطابق آئین ملک (مصر) بگیرد مگر آنکه خدا بخواهد، درجات هر کس را بخواهیم بالا میبریم و برتر از هر صاحب علمی، عالمی است.» به گزارش مکارم، برای اینکه معلوم نشود که این کار از ابتدا نقشه بوده است، نخست بارهای سایر برادران را جستجو نمودند و در انتها در بار شتر بنیامین پیمانه ملک مصر را پیدا کردند. سپس در این آیه بر این نکته تأکید میشود که این راه چاره را خداوند به یوسف یاد داده بود وگرنه او هرگز نمیتوانست براساس آیین و قانون مصر برادرش را بگیرد.[۵]
شأن نزول و ترتیب
به گزارش فرهنگنامه علوم قرآن، سوره یوسف، دوازدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و سومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانستهاند که پس از سوره هود و پیش از سوره حجر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، چهار آیه (آیات ۱، ۲، ۳ و ۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانستهاند.[۶]
پانویس
ارجاعات
- ↑ رازی، تفسیر کبیر، ۱۸: ۴۸۸.
- ↑ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۱: ۲۸۶.
- ↑ گمشادزهی، ترجمه معانی قرآن کریم، ۲۴۴.
- ↑ خرمشاهی، ترجمه خرمشاهی، ۲۴۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۰: ۳۶-۳۸.
- ↑ دفتر تبلیغات اسلامی، «سوره یوسف»، فرهنگنامه علوم قرآن، ۳۱۸۱.
منابع
- خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.
- دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگنامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
- رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
- گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
- طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.
| آیات |
|
|---|---|
