آیه ۱۹ سوره یوسف

آیه ۱۹ سوره یوسف

مشخصات قرآنی
نام سوره	یوسف
تعداد آیات سوره	۱۱۱
شماره آیه	۱۹
شماره جزء	۱۲
شماره حزب	۴۸
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۱۹ سوره یوسف نوزدهمین آیه از دوازدهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. در آیه به نجات به یوسف از چاه توسط کاروانیانی که از بیابان گذر می‌کردند، اشاره دارد.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 وَجَاءَتْ سَيَّارَةٌ فَأَرْسَلُوا وَارِدَهُمْ فَأَدْلَىٰ دَلْوَهُ ۖ قَالَ يَا بُشْرَىٰ هَٰذَا غُلَامٌ ۚ وَأَسَرُّوهُ بِضَاعَةً ۚ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِمَا يَعْمَلُونَ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«و کارواني آمد و آب آورِ خود را فرستادند و او دلوش را به پايين انداخت (و) گفت: مژده باد که اين نوجواني است و او را به عنوان کالايي پنهان داشتند و خداوند به آنچه مي‌کردند داناست»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«و کاروانی [پیش‌] آمد، و آب‌آورشان را فرستادند، و او دلوش را [در چاه‌] انداخت، [چون یوسف را بالا کشید] گفت مژده باد، چه جوانی! و او را پنهانی برای خود برداشتند که دستمایه کنند، و خداوند به آنچه می‌کردند، آگاه بود»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: در ادامه داستان یوسف و برادرانش، قرآن ماجرای نجات او از چاه را چنین بیان کرده است: «و کاروانی فرا رسید، مأمور آب را (بسراغ آب) فرستادند، او دلو خود را در چاه افکند و صدا زد: مژده باد! این کودکی است (زیبا و دوست داشتنی) و این امر را بعنوان یک سرمایه از دیگران مخفی داشتند و خداوند به آنچه آنها انجام می‌دادند آگاه است.» به گزارش مکارم، پس از گذشت چند روز که در آیه به آن اشاره نشده، کاروانی رسید و در نزدیکی چاه متوقف شد. سپس یکی از کاروانیان برای برداشتن آب به سر چاه آمد. یوسف با دیدن طناب و دلو آب بلافاصله به آن چسبید و هنگامیکه مأمور آب دلو را بالا کشید، ناگهان دید که کودک زیبارویی به همراه دلو بالا آمده است. لذا کاروانیان را از این مسئله خبر داد و گروهی از آنها تصمیم گرفتند که این مطلب را از سایرین مخفی کنند تا این کودک زیبا را برای فروش به مصر برده و از این طریق کسب سرمایه و سودی بکنند. به گفته مکارم، برخی مفسران گفته‌اند که برادران یوسف چون از ماجرا مطلع شدند، به کاروانیان گفتند این پسر غلام ما بوده و از دست ما فرار کرده است. به این ترتیب برادری خویش با یوسف را پنهان کرده و یوسف را نیز تهدید کردند که اگر سخنی بگوید او را می‌کشند. اما از نظر مکارم، تفسیر نخست مناسب‌تر و صحیح‌تر است.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره یوسف، دوازدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و سومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره هود و پیش از سوره حجر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، چهار آیه (آیات ۱، ۲، ۳ و ۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.