آیه ۲۱ سوره یوسف

آیه ۲۱ سوره یوسف

مشخصات قرآنی
نام سوره	یوسف
تعداد آیات سوره	۱۱۱
شماره آیه	۲۱
شماره جزء	۱۲
شماره حزب	۴۸
اطلاعات دیگر
{{{page}}} آیه قبل	آیه بعد {{{page}}}

آیه ۲۱ سوره یوسف بیست و یکمین آیه از دوازدهمین سوره قرآن است و از آیات مکی آن به‌شمار می‌آید. آیه به فروخته شدن یوسف به عزیز مصر و آمدن وی به سرزمین مصر اشاره دارد.

متن

متن آیه را فخر رازی، از مفسران سنی مذهب و محمدحسین طباطبایی، مفسر شیعه، چنین گزارش کرده‌اند:

 وَقَالَ الَّذِي اشْتَرَاهُ مِنْ مِصْرَ لِامْرَأَتِهِ أَكْرِمِي مَثْوَاهُ عَسَىٰ أَنْ يَنْفَعَنَا أَوْ نَتَّخِذَهُ وَلَدًا ۚ وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي الْأَرْضِ وَلِنُعَلِّمَهُ مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ ۚ وَاللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰ أَمْرِهِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ  

ترجمه

محمدگل گمشادزهی، مترجم سنی حنفی مذهب در ترجمه آیه آورده است:

«و کسي از اهل مصر که او را خريداري کرد به زنش گفت: او را گرامي دار، شايد به ما سود ببخشد يا او را به فرزندي بگيريم بدينسان ما يوسف را در سرزمين تمکين داديم، و تا تعبير خوابها را بدو بياموزيم، و خداوند بر کار خود چيره و غالب است اما بيشتر مردم نمي‌دانند»

بهاءالدین خرمشاهی، مترجم شیعه امامی مذهب در ترجمه این آیه آورده است:

«و کسی که اهل مصر بود و او را خریده بود، به همسرش گفت قدر او را بدان، چه بسا به ما سود رساند، یا به فرزندی بگیریمش، و بدین‌سان یوسف را در آن سرزمین تمکن بخشیدیم، تا سرانجام به او تعبیر خواب بیاموزیم، و خداوند سررشته کار خویش را در دست دارد، ولی بیشتر مردم نمی‌دانند»

محتوا

مکارم شیرازی از مفسران شیعه گزارش می‌کند: قرآن ادامه سرگذشت یوسف را در اینجا چنین بیان کرده است: «و آن کس که او را از سرزمین مصر خرید به همسرش گفت: مقام وی را گرامی دار، شاید برای ما مفید باشد یا او را به عنوان فرزند انتخاب کنیم و اینچنین یوسف را در آن سرزمین متمکن ساختیم، (ما این کار را کردیم) تا تعبیر خواب را بیاموزد و خداوند بر کار خود پیروز است، ولی اکثر مردم نمی‌دانند.» به گزارش مکارم، هنگامیکه یوسف به مصر آورده شد، او را در معرض فروش گذاشتند و عزیز مصر که در حقیقت مقام وزارت یا نخست وزیری فرعون را داشت، او را خرید و به خانه آورد. سپس سفارش او را به همسرش کرده که با او مانند بردگان رفتار نکند. به باور مکارم، از این جمله برداشت می‌شود که عزیز مصر چون فرزندی نداشت، با دیدن یوسف چنان به او دل بست که تصمیم گرفت یوسف را به جای فرزندش حفظ و نگاهداری و تکریم کند. در پایان آیه نیز تأکید می‌شود که خداوند یوسف را تمکین بخشید تا در آینده به او علم تأویل و تعبیر خواب تعلیم دهد و او را به مقام بالایی برساند. به گفته مکارم، در حقیقت خداوند یوسف را با دست برادرانش به قدرت رساند؛ درحالیکه آنان تصور می‌کردند با انداختن او به چاه و دور کردنش از پدر به بدبختی و عاقبتی سخت گرفتار نموده‌اند.

شأن نزول و ترتیب

به گزارش فرهنگ‌نامه علوم قرآن، سوره یوسف، دوازدهمین سوره قرآن است. این سوره را در ترتیب نزول، پنجاه و سومین سوره نازل شده بر پیامبر اسلام دانسته‌اند که پس از سوره هود و پیش از سوره حجر نازل شد. از مجموع آیات این سوره، چهار آیه (آیات ۱، ۲، ۳ و ۷) از آن را مدنی و الباقی را مکی دانسته‌اند.

پانویس

منابع

• خرمشاهی، بهاءالدین (۱۳۹۳). ترجمه قرآن کریم استاد خرمشاهی (به فارسی-عربی). قم: موسسه تبیان.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• دفتر تبلیغات اسلامی (۱۳۸۸). فرهنگ‌نامه علوم قرآن. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
• رازی، محمد بن عمر (۱۴۲۰). مفاتیح الغیب، تفسیر کبیر. سوم (به عربی). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده)
• گمشادزهی، محمدگل (۱۳۹۴). ترجمه معانی قرآن کریم. به کوشش کتابخانه عقیده. مجموعه موحدین.
• طباطبایی، محمدحسین (۱۳۹۵). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمهٔ سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
• مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب اسلامیه.